Φωτοβολταϊκά για την ΠΛΑΚ

Επιβεβαιώνει η Πλαστικά Κρήτης την πρόθεσή της να προχωρήσει στη δημιουργία φωτοβολταϊκού πάρκου, μετά την ολοκλήρωση των επενδύσεών της σε αιολικά πάρκα. Η εταιρεία σκοπεύει να διεκδικήσει μία σημαντική θέση στον κλάδο της παραγωγής εναλλακτικών μορφών ενέργειας.

Το αμέσως προσεχές διάστημα η Πλαστικά Κρήτης θα καταθέσει αίτηση αδειοδότησης για την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου δυναμικότητας 2MW, το οποίο εκτιμά ότι θα δύναται να θέσει σε λειτουργία σε ένα χρόνο. Πρόκειται για επένδυση συνολικού προϋπολογισμού 11 εκατ. ευρώ.

Πηγή: www.kalimera.gr

Δέλτα Project-ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Δέλτα Project σχεδιάζει φωτοβολταϊκά πάρκα ισχύος 5 MW, που βρίσκονται σε φάση αδειοδότησης. Το πρώτο από αυτά προβλέπεται να γίνει στον νομό Άρτας.

Παράλληλα, ετοιμάζεται με γοργούς ρυθμούς και το business plan της εταιρίας για την επόμενη τριετία, το οποίο θα παρουσιαστεί επίσημα από τη διοίκησή της εντός του Δεκεμβρίου.

Πηγή: Αθηνά Καλαϊτζόγλου, Euro2day

Πρωτοβουλία από το ΥΠΕΧΩΔΕ για τα φωτοβολταϊκά συστήματα

Με πρωτοβουλία του υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ Σταύρου Καλογιάννη, συγκροτείται στο ΥΠΕΧΩΔΕ ομάδα εργασίας, η οποία:

- α) Θα διερευνήσει την υφιστάμενη νομοθεσία σχετικά με τη δυνατότητα τοποθέτησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες και στα δώματα κτιρίων,

- β) Θα εξετάσει τα προβλήματα και τις δυσλειτουργίες που έχουν παρατηρηθεί κατά την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου και δυσκολεύουν ή αποτρέπουν τους ιδιώτες από την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων, και

- γ) Θα προτείνει τις απαραίτητες ρυθμίσεις για την ευρύτερη χρήση φωτοβολταϊκών συστημάτων στα σημεία που θα κριθούν κατάλληλα και υπό τις προϋποθέσεις που θα καθορισθούν.

"Το ΥΠΕΧΩΔΕ προχωρά με συντονισμένες ενέργειες την διάδοση της χρήσης των φωτοβολταϊκών συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας", δήλωσε ο κ. Στ. Καλογιάννης. "Πρόθεσή μας είναι να αξιοποιήσουμε την ηλιοφάνεια που απολαμβάνει η χώρα κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους για την παραγωγή, μέσω φωτοβολταϊκών συστημάτων, καθαρής, 'πράσινης' ενέργειας".

Πηγή: www.knowhow.gr

Δάνειο για ΔΕΗ Ι.Χ.

Τα νέα «πράσινα» δάνεια απευθύνονται τόσο σε επιχειρηματίες που επιθυμούν να εγκαταστήσουν μονάδες και να πουλάνε ρεύμα στη ΔΕΗ όσο και σε ιδιώτες που επίσης μπορούν να κάνουν το ίδιο με τη νέα νομοθεσία.

Το νέο τραπεζικό προϊόν που εμφανίζεται πρώτη φορά στην Ελλάδα ανακοίνωσε χθες η κ. Σοφία Στάικου, πρόεδρος του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Πειραιώς, επισημαίνοντας ότι «εντάσσεται στα προγράμματα του ομίλου για την προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα την αξιοποίηση των εναλλακτικών μορφών ενέργειας και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη διάχυση των ρύπων στην ατμόσφαιρα».

Από τις έρευνες αγοράς της τράπεζας προκύπτει πως την επόμενη τριετία υπάρχουν 4.500 - 7.000 υποψήφιοι πελάτες (ιδιώτες και επενδυτές) για τα νέα «πράσινα» τραπεζικά προϊόντα. Ήδη έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από πολλούς ιδιώτες που ενδιαφέρονται να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά συστήματα παραγωγής ενέργειας, κυρίως στην Πελοπόννησο, όπου η τιμή της γης είναι χαμηλή.

Πηγή: Mαρία Νταλιάνη ΤΑ ΝΕΑ

Μείωση των εκπομπών CO2 της Ελλάδας ζητάει ο επίτροπος περιβάλλοντος της ΕΕ Σταύρος Δήμας

Το Εθνικό Σχέδιο Κατανομής Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΕΣΚΔΕ) που είχε καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η ελληνική κυβέρνηση τον περασμένο Σεπτέμβριο, προέβλεπε αύξηση των ετησίων εκπομπών CO2 της χώρας μας σε 75,5 εκατ. τόνους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του επίτροπου κ. Δήμα, απέριψε το Σχέδιο και απαιτεί από την ελληνική κυβέρνηση μείωση των ετήσιων εκπομπών για την ίδια περίοδο σε 69,1 εκατ. τόνους CO2.

Η Ελλάδα υποχρεώνεται πλέον να μειώσει δραματικά τις εκπομπές CO2 και να επενδύσει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την εξοικονόμηση ενέργειας.

Πηγή: http://www.greenpeace.org/greece/

Κατατίθεται εντός των προσεχών ημερών στη βουλή ο νέος αναπτυξιακός νόμος για την περίοδο 2007 - 2013

Κατατίθεται εντός των προσεχών ημερών στη βουλή ο νέος αναπτυξιακός νόμος για την περίοδο 2007 - 2013. Ο νέος νόμος θα αποτελεί μια τροποποίηση του νόμου 3299/04 με βασικές κατευθύνσεις την απλοποίηση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την βελτίωση των όρων χρηματοδότησης των επιχειρηματικών σχεδίων.

Πηγή: e-swissolar GmbH

8 βήματα για να γίνετε παραγωγός... ενέργειας

Κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από φωτοβολταϊκά γλιτώνει την ατμόσφαιρα από 1,1 κιλό διοξειδίου του άνθρακα. Μπορεί η εγκατάστασή τους να παραμένει ακριβή στην Ελλάδα και η απόσβεση να αργεί, αλλά ο νέος νόμος δίνει κάποια κίνητρα που τα κάνουν ιδανική λύση σε ορισμένες περιπτώσεις.

1. Τι είναι το φωτοβολταϊκό σύστημα; Πρόκειται για ένα σύστημα που μετατρέπει την άφθονη ηλιακή ενέργεια σε ηλεκτρικό ρεύμα. Είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον κόσμο. Το 2004, για παράδειγμα, η παραγωγή φωτοβολταϊκών αυξήθηκε σε σχέση με το 2003 κατά 60%, ενώ υπολογίζεται ότι την τελευταία πενταετία οι εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών αυξάνονται σταθερά κατά 40% το χρόνο. Τα φωτοβολταϊκά συστήματα αποτελούνται κατ' αρχήν από τους ηλιακούς συλλέκτες που είναι μεγάλες επίπεδες επιφάνειες (κυρίως από τεχνολογία κρυσταλλικού πυριτίου), που μοιάζουν με τους συλλέκτες των ηλιακών θερμοσίφωνων. Το φωτοβολταϊκό σύστημα παράγει συνεχές ρεύμα χαμηλής τάσης. Με μια ηλεκτρονική διάταξη, τον αντιστροφέα, το ρεύμα αυτό μετατρέπεται σε αντίστοιχης ποιότητας με το ρεύμα της ΔΕΗ.

2. Τι επιφάνεια χρειάζομαι και πόση ενέργεια κερδίζω; Υπολογίζεται ότι συλλέκτες εμβαδού 10 τετραγωνικών μέτρων δίνουν ισχύ ενός κιλοβάτ. Από 'κει και πέρα, πόση ενέργεια θα δώσει το κάθε κιλοβάτ εξαρτάται από την ηλιακή ενέργεια που δέχεται ο συλλέκτης. Στην Ελλάδα είμαστε τυχεροί, απ' αυτή την άποψη. Ετσι, υπολογίζεται ότι κάθε κιλοβάτ δίνει 1.150 - 1.350 κιλοβατώρες το χρόνο. Οσο πιο νότιο τόσο καλύτερα: Κρήτη, νησιά του Αιγαίου και Αττική βρίσκονται στην κορυφή και μπορεί να πιάνουν μέχρι και 1.400 κιλοβατώρες.

3. Είναι εύκολο να τοποθετήσω ένα φωτοβολταϊκό; Πλέον ναι. Κατ' αρχήν, για οικιακές ή μικρές κτιριακές εγκαταστάσεις δεν απαιτείται άδεια, ενώ η τοποθέτηση και η έναρξη λειτουργίας είναι εύκολες. Σήμερα στην αγορά κυκλοφορούν όλο και περισσότερα συστήματα φωτοβολταϊκών, που είναι πραγματικά καλαίσθητα και αποτελεσματικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, το ενεργειακό σύστημα αντικαθιστά μέρος των δομικών υλικών. Ειδικά, τέτοια συστήματα κυκλοφορούν για μεγάλα εμπορικά κτίρια, κτίρια γραφείων κ.λπ. Σήμερα απομένει να ρυθμιστούν ορισμένα τελευταία σημεία για το πώς θα γίνονται οι συνδέσεις με το δίκτυο. Εάν ολοκληρωθούν μέσα στον Σεπτέμβριο, τότε αναμένεται δυναμική ανάπτυξη των αιτήσεων.

4. Συμφέρει οικονομικά να βάλω φωτοβολταϊκά; Ενα μικρό φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος ενός κιλοβάτ υπολογίζεται ότι κοστίζει σήμερα περίπου 8.000 ευρώ (οι τιμές εκτιμάται ότι θα πέσουν με την αύξηση της ζήτησης). Σύμφωνα με το νέο νόμο (N. 3468/06), ο οποίος ψηφίστηκε στις 6 Ιουνίου, προβλέπεται για την αγορά φωτοβολταϊκών φοροαπαλλαγή 500 ευρώ, η οποία θα γίνει 700 ευρώ το 2007. Το πιο σημαντικό είναι ότι καθορίζονται οι τιμές αγοράς του παραγόμενου ρεύματος από τη ΔΕΗ με δέσμευση αγοράς για μια εικοσαετία. Η ΔΕΗ θα αγοράζει την κιλοβατώρα προς 0,45 ευρώ στην ηπειρωτική Ελλάδα και προς 0,50 ευρώ στα νησιά. Η τιμή αναπροσαρμόζεται ετησίως με βάση τον πληθωρισμό ή τις αυξήσεις των τιμολογίων της ΔΕΗ. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ένας κάτοικος της Νότιας Ελλάδας αναμένεται να εισπράξει 16.000 ευρώ από την πώληση του παραγόμενου ηλεκτρικού ρεύματος στην 20ετία. Σίγουρα, το κόστος της αγοράς δεν είναι ακόμα μικρό, η απόσβεση για την αγορά αργεί, αλλά έρχεται. Ισως να χρειαζόταν μεγαλύτερη προώθηση, καθώς οι φοροαπαλλαγές για τον κάθε πολίτη είναι μικρές, ενώ φτάνουν το 30% - 55% (μέσω και του αναπτυξιακού νόμου) της συνολικής επένδυσης για επιχειρήσεις, οι οποίες είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Αλλά, και στην περίπτωση ιδιωτικού κτίσματος στο οποίο δεν φτάνει το δίκτυο, το φωτοβολταϊκό συμφέρει περισσότερο από ό,τι η επέκταση του δικτύου ή η γεννήτρια.

5. Ποιο είναι το όφελος για το περιβάλλον από τα φωτοβολταϊκά; Κάθε κιλοβάτ φωτοβολταϊκών ισοδυναμεί με δύο στρέμματα δάσους ή αλλιώς με 100 δέντρα, σύμφωνα με υπολογισμό του ΣΕΦ. Κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από φωτοβολταϊκά και όχι από συμβατικά καύσιμα συνεπάγεται την αποφυγή έκλυσης 1,1 κιλών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα (με βάση το σημερινό ενεργειακό μείγμα στην Ελλάδα και τις μέσες απώλειες του δικτύου). Επιπλέον, συνεπάγεται λιγότερες εκπομπές άλλων επικίνδυνων ρύπων (όπως τα αιωρούμενα μικροσωματίδια, τα οξείδια του αζώτου, οι ενώσεις του θείου κ.λπ.). Ενα κιλοβάτ φωτοβολταϊκών παράγει κατά μέσο όρο στην Ελλάδα 1.300 κιλοβατώρες το χρόνο και, έτσι, αποτρέπεται η έκλυση 1.400 κιλών διοξειδίου του άνθρακα, όσο δηλαδή απορροφούν ετησίως δύο περίπου στρέμματα δάσους ή αλλιώς 100 δέντρα. Με την αξιοποίηση των φωτοβολταϊκών συμβάλλουμε στην αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου.

6. Υπάρχει όχληση από τη λειτουργία του φωτοβολταϊκού; Οση προκαλεί και ο ηλιακός θερμοσίφωνας! Τα φωτοβολταϊκά δημιουργούν μηδενική ρύπανση, έχουν αθόρυβη λειτουργία και έχουν διάρκεια ζωής περίπου 30 χρόνια, χωρίς μεγάλη συντήρηση. Επιπλέον, υπάρχει δυνατότητα επέκτασης όσο θέλουμε. Μπορούμε να «κτίζουμε» το φωτοβολταϊκό μας σύστημα κομμάτι κομμάτι.

7. Μπορώ να βάλω φωτοβολταϊκό και να μη συνδεθώ με τη ΔΕΗ; Τα φωτοβολταϊκά συστήματα είναι εξαιρετικά αξιόπιστα και ενδείκνυνται για σπίτια ή άλλες εγκαταστάσεις που δεν μπορούν να συνδεθούν με το δίκτυο της ΔΕΗ. Είναι χαρακτηριστικό ότι εδώ και πολλά χρόνια οι φάροι στη χώρα μας λειτουργούν με φωτοβολταϊκά! Και καταλαβαίνουμε όλοι πόσο κρίσιμο ζήτημα είναι να λειτουργεί διαρκώς ο φάρος. Σήμερα όμως το κόστος παραγωγής ρεύματος από φωτοβολταϊκά είναι υψηλότερο από την τιμή του ρεύματος της ΔΕΗ. Ταυτόχρονα, η ΔΕΗ αγοράζει το ρεύμα των φωτοβολταϊκών με μια σχετικά υψηλή τιμή, οπότε ακόμα συμφέρει να πουλιέται το «ηλιακό» ρεύμα παρά να καταναλώνεται επί τόπου. Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας φωτοβολταϊκών δημιουργεί τη δυνατότητα να γίνει η παραγωγή ρεύματος από τον ήλιο και άμεσα συμφέρουσα στην επόμενη δεκαετία.

8. Γιατί προωθούμε τα φωτοβολταϊκά, αφού είναι ακριβότερα από το κοινό ρεύμα; Κατ' αρχήν, το ρεύμα που παράγεται από φωτοβολταϊκά είναι ακριβότερο όσον αφορά την άμεση τιμή του και όχι το συνολικό κοινωνικό κόστος. Η μεγάλη μείωση των εκπομπών καυσαερίων εξοικονομεί πολύ σημαντικό κέρδος από τον κρατικό και κοινωνικό προϋπολογισμό. Εξοδα που θα πήγαιναν για δαπάνες υγείας, απορρύπανσης, αγορά δικαιωμάτων ρύπων. Το πιο σημαντικό, βελτιώνει την ποιότητα ζωής μας. Επιπλέον, τα φωτοβολταϊκά συστήματα έχουν το ιδιαίτερο προσόν να φτάνουν στην πιο υψηλή τους απόδοση τις μεσημεριανές ώρες του καλοκαιριού, όταν παρατηρείται και η μέγιστη ζήτηση για να λειτουργήσουν τα κλιματιστικά. Η ΔΕΗ αναγκάζεται να διαθέτει πολυέξοδες μονάδες παραγωγής ρεύματος και πανάκριβα συστήματα, ακριβώς για την αποφυγή ενός μπλακ άουτ. Με την αξιοποίηση των φωτοβολταϊκών συστημάτων ανακουφίζεται σημαντικά το δίκτυο.

του Γιάννη Ελαφρού www.kathimerini.gr

Ανεκμετάλλευτη η ηλιακή ενέργεια στην Ελλάδα

Ενώ σε Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία αναπτύσσονται ραγδαία τα φωτοβολταϊκά

Ισπανία και Ελλάδα λούζονται στον ήλιο. Είναι η Ισπανία όμως που τολμά να «τρέξει» για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας, τη στιγμή που η Ελλάδα κινείται ακόμα με χαμηλές ταχύτητες. Η Μαδρίτη προχώρησε σε μέτρα σοκ, ενώ η Αθήνα αναπαύεται στις δάφνες των ηλιακών θερμοσιφώνων. Εδώ και λίγες μέρες, οποιοδήποτε κτίριο στην Ισπανία κατασκευάζεται ή ανακαινίζεται δραστικά, πρέπει υποχρεωτικά να καλύπτει μεγάλο μέρος των ενεργειακών και θερμικών αναγκών του από τον ήλιο. Ο νόμος που τίθεται σε εφαρμογή προβλέπει ότι ιδιωτικές κατοικίες, πολυκατοικίες, ξενοδοχεία, νοσοκομεία, δημόσια κτίρια, καθώς και εμπορικές ή βιομηχανικές εγκαταστάσεις πρέπει να παίρνουν το 30% με 70% του ζεστού νερού από ηλιακή θερμική ενέργεια. Είναι η πρώτη φορά στην Ευρώπη που θεσπίζεται ανάλογη υποχρέωση για το σύνολο των κτιρίων.

Μείωση ρύπων

Αλλά ο νόμος δεν σταματά εδώ. Προβλέπει επιπλέον ότι όλα τα εμπορικά και βιομηχανικά κτίρια άνω των 4.200 τ.μ. πρέπει να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά συστήματα, δηλαδή διατάξεις που μετατρέπουν την ηλιακή ακτινοβολία σε ηλεκτρικό ρεύμα. Η υποχρέωση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών είναι ανάλογη με το μέγεθος των κτιρίων τους και την περιοχή και καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών. Όποιος δεν συμμορφωθεί απειλείται με μεγάλο πρόστιμο. Για να ανταποκριθούν, όμως, οι ιδιοκτήτες σε αυτή την υποχρέωση προβλέπονται σημαντικές ενισχύσεις.

Οι Ισπανοί είναι πολύ αισιόδοξοι και με το δίκιο τους. Προσβλέπουν σε εκρηκτική ανάπτυξη των ηλιακών συστημάτων, γεγονός που θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα μειώσει την εξάρτηση από το πετρέλαιο και τις άλλες «βρώμικες» πηγές ενέργειας, προς όφελος του περιβάλλοντος, της υγείας και της δημόσιας οικονομίας. Ταυτόχρονα, σε συνδυασμό με τις πιο αυστηρές προβλέψεις για τη μόνωση των κτιρίων, προβλέπεται μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας (έως 30 έως 40% στον κτιριακό τομέα) και 40 ως 55% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα.

Οι θερμοσίφωνες

«Ήταν μια έκπληξη, ειδικά όσον αφορά τα φωτοβολταϊκά. Πάνε για εκτίναξη» λέει στην «Κ» ο περιβαλλοντολόγος Στέλιος Ψωμάς, σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (www.helapco.gr). «Η ηλιακή ενέργεια μπορεί να μας δώσει ζεστό νερό, θέρμανση και ψύξη χώρου, καθώς και ηλεκτρισμό. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, έχουμε μείνει σε ό,τι κατακτήσαμε πριν από 30 χρόνια, στον ηλιακό θερμοσίφωνα».

Αλλά και στον συγκεκριμένο τομέα, παρά τη δεύτερη θέση που κατέχει η Ελλάδα στην Ευρώπη, οι ρυθμοί μεγέθυνσης είναι «κολλημένοι» (περίπου 150 MWth κάθε χρόνο). Τα περιθώρια είναι πολύ μεγάλα. Στην Κύπρο το 93% των οικοδομών έχουν ηλιακό θερμοσίφωνα, υπερδιπλάσιο από την Ελλάδα. Στην Κύπρο υπάρχουν 642,2 τ.μ. ηλιακών συλλεκτών για θερμοσίφωνες ανά 1.000 κατοίκους, έναντι 274,3 στην Ελλάδα.

Η τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα δεν είναι υποχρεωτική στη χώρα μας. Επιπλέον, η πριμοδότηση από την Πολιτεία είναι απειροελάχιστη. Πριν από το 2000 εξαιρούνταν από το φορολογητέο εισόδημα το 75% του κόστους. Η φοροελάφρυνση αυτή κόπηκε επί υπουργίας Ν. Χριστοδουλάκη, για να επανέλθει πρόσφατα, αλλά κουτσουρεμένη. Αφορά μόλις το 20%. Το πραγματικό όφελος για τον αγοραστή δεν ξεπερνά τα 30 με 40 ευρώ.

Το αποτέλεσμα είναι η ηλιακή θέρμανση να μη χρησιμοποιείται πουθενά αλλού πέραν του οικιακού ζεστού νερού. Κτίρια επιχειρήσεων δεν τοποθετούν, παρότι υπάρχουν, συμφέρουσες και αξιόπιστες λύσεις για θέρμανση και ψύξη (κλιματισμός) μέσω ηλιακών συστημάτων, όπως για παράδειγμα το μεγάλο σύστημα ηλιακού κλιματισμού στο εργοστάσιο Σαράντη.

Με τον αραμπά

«Σήμερα χρειαζόμαστε τεχνολογικά άλματα σε θέρμανση και ψύξη. Στο εξωτερικό δεν τοποθετούν πια απλούς ηλιακούς θερμοσίφωνες, αλλά σύγχρονα συστήματα» λέει ο κ. Ψωμάς. Πώς θα αξιοποιηθεί η πρωτοπορία των ελληνικών επιχειρήσεων στους ηλιακούς θερμοσίφωνες για βήματα σε πιο προηγμένους τομείς;

Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Αν και τα φωτοβολταϊκά είναι μια εντυπωσιακά ανερχόμενη αγορά (άνοδος 18% το 2005 σε σχέση με το 2004 στην Ε.Ε.), στην Ελλάδα ήταν μέχρι πρόσφατα στην παρανομία. Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που απαγορευόταν η τοποθέτησή τους στην Αθήνα για λόγους... όχλησης. Το αποτέλεσμα ήταν η ηλιόλουστη Ελλάδα να εγκαταστήσει το 2005 μόλις 0,156 ΜWp (και άλλα 0,745 εκτός δικτύου), όσα και το 2004, την ώρα που η Γερμανία τοποθέτησε στο δίκτυο το 2005 600 ΜWp και η Ισπανία (πριν από τον νέο νόμο) 18,7, διπλασιάζοντας σχεδόν σε ένα χρόνο το σύνολο των ηλιακών πάνελ! Εμείς πηγαίνουμε με αραμπά και οι άλλοι με Φεράρι.

Περιορισμένα κίνητρα δίνει ο νέος νόμος

Ύστερα από διελκυστίνδα ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 2006 ο νόμος για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ο οποίος καθόρισε μια ικανοποιητική τιμή για την παραγόμενη κιλοβατώρα από τα φωτοβολταϊκά (0,45 ευρώ στην ηπειρωτική Ελλάδα και 0,50 ευρώ στα νησιά) και υποχρέωση της ΔΕΗ να αγοράζει για 20 χρόνια σε αναπροσαρμοσμένες τιμές. Ταυτόχρονα προβλέπεται φοροαπαλλαγή 500 ευρώ, η οποία θα γίνει 700 ευρώ το 2007. «Με τον νέο νόμο υπάρχει βάσιμη δυνατότητα ανάπτυξης της ηλιακής ενέργειας και στη χώρα μας. Μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, που θέλουν να επενδύσουν τοποθετώντας φωτοβολταϊκά και πουλώντας την παραγόμενη ενέργεια στο δίκτυο της ΔΕΗ, μπορούν να κάνουν απόσβεση και να έχουν κέρδος» σημειώνει ο κ. ο Γρηγόρης Ποζίδης, εκ μέρους της εταιρείας PV Sun Energy, που έχει τοποθετήσει αρκετά φωτοβολταϊκά συστήματα. «Υπάρχει επιπλέον και η δυνατότητα επιδότησης της επένδυσης, όταν πρόκειται για επιχειρήσεις, σε ποσοστό 30% με 55%».

Προβλήματα με τη ΔΕΗ

Παρ όλα αυτά υπάρχουν προβλήματα, καθώς δεν έχουν λυθεί ακόμα τα ζητήματα σύνδεσης με το δίκτυο της ΔΕΗ. Η μεγαλύτερη δυσκολία όμως αφορά τον οικιακό χρήστη. «Η φοροελάφρυνση των 500 ευρώ είναι μικρή για μια επένδυση 8.000 10.000 ευρώ. Ο ΦΠΑ για την αγορά των υλικών εγκατάστασης είναι 19%, όταν το ηλεκτρικό ρεύμα έχει ΦΠΑ 9%. Ακόμα και τα κομμωτήρια έχουν 9%! Το πιο εξωφρενικό είναι ότι η ΔΕΗ ζητάει για τη σύνδεση, στο όνομά του ότι θα βάλει πολύ σύγχρονο ρολόι 1.000 ευρώ!» λέει ο κ. Ψωμάς. «Πώς να βάλει κανείς φωτοβολταϊκά στο σπίτι του όταν του ζητούν να ανοίξει βιβλία, να γίνει επιτηδευματίας και να φορολογείται κιόλας για τα μικρά έσοδά του; Μπορεί έτσι να προωθηθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;»

Παρ όλα αυτά υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον. Πώς όμως θα μετατραπεί σε ηλιακά πάνελ; «Γιατί να μην εφαρμοστεί και εδώ το ισπανικό μοντέλο; Ας ξεκινήσουμε από τα δημόσια κτίρια» λέει ο κ. Ψωμάς. «Να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 9% σε αυτά τα είδη, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες. Να δοθούν πιο αποφασιστικές φοροελαφρύνσεις και επιδοτήσεις. Το όφελος για το Δημόσιο θα είναι πολλαπλό» τονίζει. Ας σημειωθεί ότι στη Γερμανία προβλέπεται μεγάλη οικονομική ενίσχυση για κάθε ηλιακό πάνελ, ενώ η Γαλλία ανέβασε τη φοροαπαλλαγή σε 50%.

Του Γιαννη Ελαφρου, από την «Καθημερινή» 20/11/2006

Φωτοβολταϊκή επένδυση- οδηγός

Κείμενο: Π. Πουλόπουλος
Φωτογραφίες: Χ. ΡΟΚΑΣ ΑΒΕΕ

Σε σχέση με την άφθονη ηλιοφάνεια που έχει η χώρα μας, η εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας για παραγωγή ηλεκτρικής βρίσκεται ακόμη σε εμβρυακό επίπεδο. Την ίδια ώρα άλλες ευρωπαϊκές χώρες με σαφώς χαμηλότερη ηλιοφάνεια (π.χ. Γερμανία) αναπτύσσουν με ραγδαίους ρυθμούς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την ηλιακή μέσω των φωτοβολταϊκών συστημάτων διαθέτοντας στα εδάφη τους μεγάλες εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών πάρκων.

Εν αναμονή του νέου αναπτυξιακού νόμου για τις ΑΠΕ λοιπόν το Ecotec παρουσιάζει το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο στην Ελλάδα, που ανήκει στην εταιρία Ρόκας ΑΒΕΕ και βρίσκεται στην Κρήτη και το οποίο μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για την περαιτέρω ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας, παρότι βέβαια μπροστά στις τεράστιες εγκαταστάσεις που υφίστανται ήδη στο εξωτερικό φαντάζει «μικρό».

Το εν λόγω Φ/Β Πάρκο, ονομαστικής ισχύος 171,6 kW, παραμένει το μεγαλύτερο Φ/Β Πάρκο στην Ελλάδα. Η εγκατάστασή του ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2001 και λειτουργεί από τότε συνεχώς με επιτυχία, χωρίς σοβαρές βλάβες ή προβλήματα στη λειτουργία του, αποδεικνύοντας την ωριμότητα της τεχνολογίας, ενώ μάλιστα παράγει περισσότερη ενέργεια από ότι είχε αρχικώς εκτιμηθεί.

Η εταιρία Ρόκας, πρωτοπόρος στην Ελλάδα στον τομέα της αιολικής ενέργειας αλλά και των ΑΠΕ γενικότερα, ενδιαφέρθηκε από νωρίς και για την ηλιακή ενέργεια και τα φωτοβολταϊκά συστήματα. Έτσι, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ενέργειας, ολοκλήρωσε με επιτυχία τον Απρίλιο του 2001 την κατασκευή Φ/Β Πάρκου ισχύος 171,6 kW, ενός από τα πρώτα Φ/Β Πάρκα του μεγέθους αυτού, το οποίο και λειτουργεί από τότε με επιτυχία. Το έργο είχε συνολικό προϋπολογισμό ίσο με 435,5 εκ. δρχ. ενώ η αναμενόμενη παραγωγή του ήταν της τάξης των 218.000 kWh/έτος.

Συνοπτική περιγραφή

α. Θέση εγκατάστασης

Η περιοχή εγκατάστασης του εν λόγω Φ/Β Πάρκου είναι η περιοχή Ξηρολίμνης στο Ν. Λασιθίου ανάμεσα από τις ανεμογεννήτριες των αιολικών πάρκων του Ομίλου, και καταλαμβάνει έκταση ίση με περίπου 3,5 στρέμματα.

β. Κύριος εξοπλισμός

Το Φ/Β Πάρκο αποτελείται από τον εξής κύριο εξοπλισμό:

• Φωτοβολταϊκά πλαίσια: Τα Φ/Β Πλαίσια που επιλέχθηκαν είναι πολύ-κρυσταλλικού πυριτίου, τύπου MSX-120 της εταιρίας BP Solar με διαστάσεις 1114mm x 991mm και βάρος 14 kg. Εγκαταστάθηκαν συνολικά 1430 Φ/Β πλαίσια ομαδοποιημένα σε συστοιχίες των 24 πλαισίων (2 πλαίσια ύψος x 12 πλαίσια πλάτος).

• Συστοιχίες στήριξης πλαισίων: Οι συστοιχίες στήριξης των πλαισίων κατασκευάστηκαν από την εταιρία ΡΟΚΑΣ, στο εργοστάσιο μεταλλικών κατασκευών της εταιρίας στην Τρίπολη, και τοποθετήθηκαν έτσι ώστε τα πλαίσια να κοιτάνε το Νότο με μια κλίση ίση με 30ο ως προς το οριζόντιο επίπεδο.

• Αναστροφείς DC/AC (inverters): Με δεδομένο ότι τα Φ/Β πλαίσια παράγουν συνεχές ρεύμα, είναι απαραίτητη, για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο της ΔΕΗ, η χρήση αναστροφέων. Στο εν λόγω Φ/Β πάρκο εγκαταστάθηκαν 60 αναστροφείς τύπου Sunny Boy 2500 της εταιρίας SMA, ένα για κάθε συστοιχία. Η μέγιστη ισχύς που δέχεται από τα Φ/Β ο αναστροφέας είναι ίση με 2500 Wp και η μέγιστη απόδοση του είναι 92 % - 96 %.

• Ηλεκτρολογικοί πίνακες & σύστημα ελέγχου: Εγκαταστάθηκαν 3 πίνακες σύνδεσης ΑC, οι οποίοι περιέχουν ασφάλειες, διακόπτες και καλωδιώσεις καθώς και ένας αντίστοιχος για την σύνδεση με το εσωτερικό δίκτυο του Αιολικού Πάρκου Επιπρόσθετα εγκαταστάθηκαν δύο SMA Sunny Boy Controls με σύνδεση σε PC όπου και λειτουργεί σχετικό λογισμικό για τον έλεγχο και καταγραφή δεδομένων.

• Μετασχηματιστής: Για τη σύνδεση του Φ/Β πάρκου με το δίκτυο της ΔΕΗ εγκαταστάθηκε ένας μετασχηματιστής ανύψωσης τάσης από 400 V σε 20 kV. Το Φ/Β Πάρκο δε συνδέθηκε απευθείας στο δίκτυο της ΔΕΗ αλλά, για λόγους ευκολίας, συνδέθηκε με το εσωτερικό δίκτυο των αιολικών πάρκων του Ομίλου που βρίσκονται εγκατεστημένα στο χώρο. Έτσι η παραγόμενη ενέργεια «αναμειγνύεται» με αυτή που παράγεται από τις ανεμογεννήτριες η οποία και οδηγείται τελικά στο Υ/Σ της Σητείας μέσω εναέριου δικτύου μέσης τάσης.

γ. Εγκατάσταση

Οι εργασίες

Η υλοποίηση του έργου ξεκίνησε στα μέσα του έτους 2000 και ολοκληρώθηκε στους πρώτους μήνες του 2001. Οι εργασίες περιελάμβαναν τα εξής στάδια:

• Διαμόρφωση χώρου: Η εγκατάσταση του Φ/Β Πάρκου έγινε, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, σε μια έκταση περίπου 3,5 στρεμμάτων. Πριν οποιαδήποτε άλλη εργασία ο χώρος διαμορφώθηκε καταλλήλως με την αφαίρεση των βράχων και φυτικών εδαφών και εξομαλύνθηκε με τις κατάλληλες εκσκαφές και επιχωματώσεις παίρνοντας τη μορφή μιας επίπεδης επιφάνειας. Στη συνέχεια η επιφάνεια επιστρώθηκε με κατάλληλο υλικό και αφού συμπυκνώθηκε, επιστρώθηκε τελικά με σκυρόδεμα, ύστερα και από τη στερέωση επί του εδάφους καναλιών για τη διέλευση των καλωδίων.

• Κατασκευή οικίσκου ελέγχου: Κατασκευάσθηκε ένας οικίσκος ελέγχου μέσα στο χώρο του Φ/Β Πάρκου όπου στεγάσθηκαν οι πίνακες και τα συστήματα ελέγχου.

• Η/Μ εξοπλισμός: Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια, οι συνδέσεις, οι πίνακες, ο μετασχηματιστής και ο λοιπόν Η/Μ εξοπλισμός εγκαταστάθηκε από υπεργολάβο σε συνεργασία με το προσωπικό της εταιρίας. Η εκπαίδευση του προσωπικού και η θέση σε λειτουργία της εγκατάστασης πραγματοποιήθηκε από ειδικευμένο προσωπικό του υπεργολάβου.

δ. Λειτουργία και παραγωγή

Η σχετική μελέτη του συστήματος προέβλεπε την λειτουργία του Φ/Β Πάρκου χωρίς να είναι απαραίτητη η καθημερινή παρουσία του προσωπικού. Παρόλα αυτά το προσωπικό των αιολικών πάρκων του Ομίλου, των οποίων ο οικίσκος ελέγχου βρίσκεται δίπλα στο Φ/Β Πάρκο, βρίσκεται στην περιοχή για την παρακολούθηση της λειτουργίας και την αντιμετώπιση τυχόν βλαβών ή διακοπής της λειτουργίας του συστήματος.

Η συντήρηση της εγκατάστασης είναι απλή και η απομόνωση και η αντικατάσταση ενός πλαισίου εύκολη. Όπως ήταν, λοιπόν, αναμενόμενο οι βλάβες στα πρώτα χρόνια λειτουργίας ήταν περιορισμένες. Η αναμενόμενη ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είχε αρχικώς εκτιμηθεί σε περίπου 218.000 KWh. Στην πραγματικότητα η παραγωγή του Φ/Β Πάρκου στα πρώτα έτη λειτουργίας ήταν λίγο μεγαλύτερη ξεπερνώντας, για παράδειγμα, το έτος 2002 τις 230.000 kWh. Το νούμερο αυτό αντιστοιχεί σε ετήσια παραγωγή της τάξης των 1350 kWh ανά εγκατεστημένο kWp, δηλαδή capacity factor λίγο μεγαλύτερο του 15%.

www.ecotec.gr

Φωτοβολταϊκα: δοκιμή και συντήρηση

Διαδικασίες δοκιμής και συντήρησης, δύο παράγοντες που έχουν μεγάλη σημασία για τη σωστή λειτουργία των φωτοβολταϊκών συστημάτων.


Οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που συνδέονται στο ηλεκτρικό δίκτυο είναι συνήθως συστήματα υψηλής αξιοπιστίας που απαιτούν ελάχιστη συντήρηση. Για να διασφαλίζονται, ωστόσο, αυτά τα χαρακτηριστικά είναι αναγκαία η εκτέλεση των διαδικασιών δοκιμής και των (λιγοστών) επεμβάσεων συντήρησης με μεγάλη προσοχή.

Επειδή η φωτοβολταϊκή εγκατάσταση είναι ουσιαστικά μια ηλεκτρική εγκατάσταση, κρίνεται απαραίτητη η διενέργεια όλων των ελέγχων στις καλωδιώσεις, στους πίνακες και στα άλλα εξαρτήματα του συστήματος. Στο άρθρο αυτό θα ασχοληθούμε, ωστόσο, μόνο με τις ιδιαίτερες πτυχές των εγκαταστάσεων αυτού του τύπου.

Το πρώτο μέρος του ελέγχου δοκιμής συνίσταται στην οπτική εξέταση προκειμένου να εξακριβωθεί εάν το σύστημα ανταποκρίνεται στις κατασκευαστικές προδιαγραφές. Δηλαδή εξετάζονται οι συνδέσεις μεταξύ των στοιχείων, η τοποθέτηση καλωδίων, η κατάσταση και μόνωση πινάκων, η στερέωση των στοιχείων στις βάσεις και κατάσταση επιψευδαργύρωσης, ελέγχονται τα κιβώτια σύνδεσης (δίοδοι by-pass, σύσφιξη, λασκάρισμα καλωδίων), καθώς και η αποτελεσματικότητα διόδων εμπλοκής και Spd. Όσον αφορά τον έλεγχο της ορθής λειτουργίας του μετατροπέα (inverter), είναι σκόπιμη η χρήση του εγχειριδίου χρήσης και συντήρησης, αφού υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων μοντέλων.

Στη συνέχεια πρέπει να ακολουθήσει ο τεχνικός-λειτουργικός έλεγχος της εγκατάστασης, για τον οποίο εφαρμόζονται οι προδιαγραφές του Οργανισμού Νέων Τεχνολογιών, Ενέργειας και Περιβάλλοντος (Enea) που συνοδεύουν τους περιφερειακούς διαγωνισμούς χρηματοδότησης των προγραμμάτων «Φωτοβολταϊκές οροφές». Οι μετρήσεις αφορούν την τάση, τη μόνωση και την ισχύ.

Οι έλεγχοι

Με τη μέτρηση της τάσης ελέγχονται, η ηλεκτρική συνέχεια του κυκλώματος και οι συνδέσεις μεταξύ των φωτοβολταϊκών στοιχείων. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να διαπιστωθεί εάν η τάση εξόδου από το πεδίο FV (συνεπώς η τάση εισόδου στο inverter) ισούται πράγματι με το άθροισμα των τάσεων των στοιχείων που αποτελούν τη σειρά. Ενδεχόμενες διαφορές μπορούν να οφείλονται στο γεγονός ότι η τάση ενός στοιχείου μειώνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας του.

Θα πρέπει ακόμη να διαπιστωθεί η ομοιομορφία των τάσεων σε όλες τις σειρές. Οι μετρήσεις της τάσης μπορούν να γίνουν με ένα απλό ψηφιακό ωμόμετρο παράλληλα συνδεδεμένο στην πλευρά συνεχούς ρεύματος του inverter, το οποίο πρέπει να είναι σβηστό.

Ακολουθεί στη συνέχεια η δοκιμή μόνωσης των ενεργών τμημάτων της εγκατάστασης προς τη γείωση. Η μέτρηση πρέπει να γίνει με το inverter σβηστό και τους αποζεύκτες ανοικτούς, τοποθετώντας έναν ακροδέκτη στο μεταλλικό σκελετό των στοιχείων και τον άλλο ακροδέκτη πρώτα στο θετικό και στη συνέχεια στο αρνητικό της πλευράς συνεχούς ρεύματος του inverter. Η αντίσταση που μετριέται και στις δύο περιπτώσεις πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 200 ΜΩ.

Οι μετρήσεις ισχύος πραγματοποιούνται με αμπερομετρικές τσιμπίδες και το inverter αναμμένο. Επειδή η ισχύς εξόδου από μια φωτοβολταϊκή εγκατάσταση εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ηλιακή ακτινοβολία (σε W/m2), η μετρούμενη ισχύς πρέπει να συγκρίνεται πάντα με την ονομαστική ισχύ της εγκατάστασης λαμβάνοντας υπόψη την ακτινοβολία τη συγκεκριμένη στιγμή. Κατά συνέπεια, παράλληλα με όλες τις μετρήσεις ισχύος, είναι αναγκαία και η μέτρηση της ηλιακής ακτινοβολίας χρησιμοποιώντας πυρανόμετρο με την ίδια κλίση και τον ίδιο προσανατολισμό που έχουν τα φωτοβολταϊκά στοιχεία. Η πρώτη μέτρηση αφορά την ισχύ σε συνεχές ρεύμα και κατά συνέπεια πραγματοποιείται τοποθετώντας την αμπερομετρική τσιμπίδα στο θετικό καλώδιο συνεχούς ρεύματος του inverter και τους ακροδέκτες στην τάση εισόδου του inverter.

Η σωστή συντήρηση

Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από πληθώρα ερευνών ανά τον κόσμο επιβεβαιώνουν εδώ και πολλά χρόνια την υψηλή μέση αξιοπιστία των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. Για να διασφαλίζονται και να επιβεβαιώνονται τα θετικά αυτά χαρακτηριστικά, η εγκατάσταση πρέπει να υποβάλλεται σε τακτική και ορθή συντήρηση. Όπως επισημάνθηκε ήδη, είναι καταρχάς σκόπιμο ο πελάτης να διαθέτει το εγχειρίδιο χρήσης και συντήρησης που παραδίδεται μαζί με τη μελέτη υλοποίησης. Οι εργασίες ελέγχου και συντήρησης που πρέπει να εκτελούνται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο, μπορούν να ανατεθούν και σε προσωπικό που δεν είναι εξειδικευμένο σε φωτοβολταϊκά συστήματα, αρκεί να διαθέτει άδεια επέμβασης σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Κατασκευές υποστήριξης: Έλεγχος σύσφιξης μπουλονιών, κατάστασης των προφίλ (απουσία κάμψης από την επίδραση του ανέμου), απουσία οξείδωσης κλπ. Φωτοβολταϊκά στοιχεία: οπτικός έλεγχος (βλάβες στα κρύσταλλα ή στην κορνίζα, συσσώρευση ακαθαρσιών στα κρύσταλλα, κιτρίνισμα του περιβλήματος και είσοδος υγρασίας κλπ.). Έλεγχος κιβωτίων σύνδεσης (προστασία από την υγρασία, κατάσταση ηλεκτρικών επαφών κλπ.).

Σειρές: Έλεγχος στον πίνακα συνεχούς ρεύματος και μέσω πολύμετρου των προστασιών και των κατάλληλων πεδίων μέτρησης για τις τάσεις της εγκατάστασης, καθώς και των ηλεκτρικών παραμέτρων (τάσεις χωρίς φορτίο και ρεύματα λειτουργίας).

Ηλεκτρικοί πίνακες: Οπτικός έλεγχος. Έλεγχος ηλεκτρικών προστασιών (δίοδοι εμπλοκής και Spd), έλεγχος διακοπτών και αποζευκτών, έλεγχος για λασκάρισμα καλωδίων (προσωρινή θέση εκτός λειτουργίας της εγκατάστασης).

Inverter: Εφαρμόστε τις οδηγίες του εγχειριδίου χρήσης του inverter. Συνήθως είναι σκόπιμη μια οπτική επιθεώρηση και ο έλεγχος των σωστών ενδείξεων των οργάνων μέτρησης. Για τον έλεγχο αυτό η εγκατάσταση πρέπει να τίθεται εκτός λειτουργίας.

Καλωδιώσεις: Οπτική επιθεώρηση. Τα εφεδρικά εξαρτήματα που πρέπει να υπάρχουν για ταχεία επέμβαση συντήρησης είναι κυρίως οι ασφάλειες, οι δίοδοι εμπλοκής και οι Spd. Όσον αφορά τα inverter, σήμερα οι κατασκευαστές προβλέπουν συμβάσεις συντήρησης που επιτρέπουν σε περίπτωση βλάβης την αντικατάσταση όλου του συστήματος σε σύντομο χρονικό διάστημα χωρίς αναμονή για επισκευές. Στην περίπτωση inverter μεγάλου μεγέθους, η επέμβαση συνήθως αφορά την αντικατάσταση ηλεκτρονικών πλακετών χωρίς αφαίρεση του συστήματος.

Ολοκληρώνοντας, για να λειτουργούν τα φωτοβολταϊκά συστήματα με σταθερές και υψηλές επιδόσεις, καθώς και με υψηλή αξιοπιστία, εκτός από την προσεγμένη μελέτη είναι επίσης αναγκαία η σωστή εγκατάσταση, η σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο, η δοκιμή και η συντήρηση εφαρμόζοντας τους λιγοστούς και απλούς κανόνες που παραθέσαμε. Τα φωτοβολταϊκά συστήματα παράγουν δωρεάν ενέργεια χωρίς να ρυπαίνουν. Για να επιβεβαιώνονται αυτά τα χαρακτηριστικά, η εγκατάσταση πρέπει να λειτουργεί σωστά και χωρίς διακοπές. Το καθήκον του εγκαταστάτη και των συντηρητών δεν είναι δύσκολο, αλλά έχει καίρια σημασία για τη σωστή λειτουργία και την ικανοποίηση των προσδοκιών του τελικού χρήστη.

www.ecotec.gr